"Enter"a basıp içeriğe geçin

Haber ve İçerik Denizi – Gü-ve-ne-mi-yo-ruz!

Son günlerde ne çok yazıyorum ama değil mi? Özlemişim çünkü. Uzun zamandır yalan haber ve içeriklere yönelik bir içerik hazırlamak istiyordum. Şimdi aldım elime çayımı hadi ozaman içerik dedim başladım yine yazmaya.

Yalan haber aslında tarihte 6. yüzyıla kadar dayanan bir geçmişe sahip. Genel olarak manipülasyon ve benzeri amaçlarla kullanılan dayanağı olmayan ve yalnızca itham savuran bu içerikler, tarihte de benzer niteliklerde yer almıştır. Prokopius, 6. yüzyılda yaşamış Bizanslı tarihçi, resmi tarih yazımıyla İmparator Justinianous’un dikkatini çekmeyi başardıktann sonra imparatorun saygınlığını lekelemek için Anektod olarak bilinen şüpheli bilgileri üretmiş ve ölene kadar bu sırrı saklamıştır. Pietro Aretino 1522’deki papalık seçimlerini manipüle etmek için adaylar hakkında garip soneler yazmıştır. Roma’da Navona Meydanı’nda bulunan Pasquino olarak bilinen heykelin yakınlarında halka bu soneleri söylemeye başlamıştır. “Pasquinade” (taşlama) tabiri sonradan halka mal olmuş kişiler hakkındaki ahlaksız ve çoğunlukla da yanlış haberler için söylenen genel bir kullanıma evrilmiştir.

Bu konuda uzun süredir aklımda olan bu içeriği yazmak istedim. Çünkü geçenlerde bir içerik gördüm. Bir arkadaşım, milletvekili dahi seçilememiş, mazbatasını aldığı iddia edilen(henüz mazbataların teslim edilmemesine rağmen) bir suriye asıllı iş adamının yemini ile ilgili paylaşım yapmış. Henüz yemin töreni gerçekleşmemiş, mazbata verilmemiş, üstelik bu adam vekil dahi seçilememiş ama içerikte bu adamın seçildiği ve yemin ettiği yazıyor.

 

Bir diğer içerik ise Kırşehir’de şeker çalışanlarının işten atıldığı ile ilgili.  Kırşehir şeker fabrikası özelleştirildi, ve hükümet de işçilerin işten çıkarılmayacağına dair taahhüt verdi. Fakat bazı muhalifler bu konuda hiçbir araştırma  yapmadan işçiler, memuriyetlerinin devlet tarafında devam etmesi için ilgili şirketten ayrılıp, özel sektörde çalışmak istemedikleri için devletle anlaşarak farklı kurumlarda çalışmak amacıyla geçiş yaptılar. Bu olay, “Bakın devlet taahhüt verdi ama kırşehir şeker fabrikası işçileri, işten çıkarılıyor” mantığı ile yayınlandı. Muhaliflik körü körüne dayanaksız ve bilgece olmayınca da değil 16 yıl 20 25 yıl daha beklersiniz öyle seçilmeyi kusura bakmayın.

 

Bunun dışında troll olduğunu bildiğimiz bir sayfa var, bu sayfa da hükümet ile ilgili, hükümetin yapmadığı ve imkansızlık derecesinde olan şeyleri hükümetin yaptığını iddia edip, hükümete yakın bir kitleyi gaza getiriyor. Örnek bir içerikleri  aşağıda. Böyle şeyleri sorgulamadan paylaşabiliyor insanlar nedense?

Şimdi gerek muhalefet, gerek iktidar kesimi bu tarz içeriklere hiç bir şekilde şüpheci yaklaşmıyor. Çamur at izi kalsın, ya da o paylaştıysa kesin doğrudur, onunla ilgiliyse kesin gerçektir mantığı ile yaklaşıyor bu tarz içeriklere. Kendi çevremde ufak bir analiz yaptım, insanların %85+ kesimi içeriklere güvenmiyor. GÜVENEMİYOR. Çünkü birileri ya muhalefet yaptığını sanarak yalan içerik üretiyor, ya da şakşakçılık yaptığını sanmak için yalan içerik üretiyor. Dedim ya, çamur at izi kalsın.

 

Bu mantıkla yola çıktığımızda dünya genelinde bizim medya organlarımıza olan yaklaşımı da inceledim. Dış kaynaklar diyor ki, Türkiye yalan habere en az dirençli 2. ülke. Evet yanlış okumadınız. Ben şahsen haber diye birşeyin kaldığını düşünemiyorum artık. Geçtiğimiz seçim sonuçlarının açıklanma kısmında da manipülasyonun ne demek olduğunu, gerçeklerin ortaya çıkmak gibi kötü bir huyu olduğunu gördük.

 

Bu ülkede herkes ideolojisine göre ya da inandığı değerlere göre içerik üretiyor. Aman aman birilerine dokundurmayalım bunun ucunu mantığı ve habercilik mantığı birleşince de Yörük Hasan gibi ya da okeyin tavla zannedilmesi gibi saçma sapan şeyler ortaya çıkıyor. Temmuz sıcağında mont giymek kısmına dokunmayacağım söz.

 

Dış dünya bize direnciniz yok diyor yalan haberlere karşı. Şimdi bunu dış dünya diyorsa ben kabul etmem, direkt analizimi yapar sonuçları koyarım ortaya dedim. Çevreme sordum. Onlar da ülkemizdeki haberciliğe güvenmediklerini söylediler. Güveniyorum diyen kişi sayısı bir elin parmaklarını geçmez.

Bu bağlamda aslında çok güzel uygulamalarımız da var. Misal teyit.org. Teyit aşamasından geçirdiği öyle içerikler var ki, zaytung ile yarışır derecede. Gökten düşen ahtapot dahil. Sharknado mu çekiyordular acaba? 🙂

 

Peki benim sahte haberlere yönelik yöntemim ne? Aslında haberlere fazla takılı kalamıyorum ülke de psikopat ve manyaktan bol bişey olmadığı için içim kararıyor, elimden de birşey gelmeyince ki benim en nefret ettiğim durum gücümün yetmediği fakat değiştirmek istediğim şeylerde yaşadığım o çaresizliktir, ama izliyorsam ya da görüyorsam da mutlaka 8-10 farklı kaynaktan teyit ederim, sonra bir analiz ile bilgimi toparlamaya çalışırım. Mantıklı mı? Evet yanıtını alıyorsam bile bekleyip gerçeği görmeyi arzu ederim. Zira bazı haberler, Ağrı’da PKK tarafından katledilen Mevlüt Bengi ve aynı gün kendini asan Feyzi Ertik ‘in de PKK tarafından katledildiğinin iddiası. Aynı köyde aynı gün tesadüfen yaşanmış iki olay ama birbirinden ayırmak çok önemli. Bu olay aynı gün aynı köyde yaşanınca fısıldı gazetesi otomatik olarak terör dedi.  Biraz da fevri çıkışı dizginlemek sanırım bu. Benzer zamanlarda, benzer niteliklerle yaşanan olayları birbirine bağlamayı çok sever zaten milletimiz. Tabii bu PKK’nın ne kadar adi ve hayasız bir örgüt olduğu gerçeği ile alakalı biraz da. PKK’nın tarih boyunca kendini desteklemeyen kürt halkına yaptıkları eziyetleri görünce insanın direkt aklına bu geliyor.

Hayat manipülasyonlarla dolu dostlar. Bakın instagram’da gördüğünüz insanların efektleri bile bu manipülasyona dahil. Aynı efektleri size haber diye atıyorlar, sonra buluşmaya gittiğinizde hayal kırıklığı yaşıyorsunuz. Yalan haber de efekti abartan insanlara benzer. Özü ile alakası yoktur, olmak istediği şey ile alakası vardır.

Bilhassa yalnızca manipülasyon da değil aslında. Günümüzde hit ve seo gibi kanserler var. İçeriğin içerikle bile alakası yok sırf sıralama için ya da ziyaretçi kazanmak için konudan binlerce kez bahsetmiş. Clickbait diye birşey var hatta. Görsel – başlık tam aradığınız şey ama telefon aldığınızda kargodan salatalık çıkması gibi bi durum kabaca. Kısaca insanlar kendilerini öne çıkarmak için, daha fazla kazanç,gelir,takipçi,ziyaretçi ve benzeri şeyler elde etmek için her türlü oyunu oynuyor. Şey gibi biraz, çakallarla dans.

Okuyun, araştırın, ve en dibine kadar inin o meselenin. Yargılamadan önce, sorgulayın. Fikir sahibi olun. Çünkü en ufak kıvılcımlar yakar hektarlık ormanları.

 

Vakit ayırdığınız için teşekkürler. Sağlıcakla. 🙂

 

 

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir